TEEK, dubbel-interview door Tom Peeters, maart 2000

De Leeuw & De Vos
TEEK nodigde De Vos uit in het hol van De Leeuw. Je mag deze uitdrukking gerust letterlijk nemen, want voor de gelegenheid lokten we Gorki-zanger Luc de Vos naar de lokalen van de platenfirma van zijn Hollandse collega Rick de Leeuw. Het boegbeeld van de Tröckener Kecks overtuigde De Vos jaren geleden al dat zingen in het Nederlands ook op een podium mocht. Beiden hebben ze net een nieuwe CD uitgebracht. Met een boek vol fabels over sluwe vossen en briesende leeuwen voelden we het duo aan de tand over hun vossenstreken en hun leeuwenmoed.

DE VOS
voornaam: Luc.
band: Gorki.
woonplaats: Gent, België.
leeftijd: 37.
Van Dale's Idioom Woordenboek:
"Al eeuwenlang is de vos in sprookjes en vertellingen de sluwe die met zijn listige streken iedereen te vlug af is. Exemplarisch is de veertiende-eeuwse fabel 'Van Den Vos Reynaerde'. Volgens de beeldvorming heeft de vos het vooral op de kippen van de boer gemunt. Ook een oude vos is nog slim, want hij verliest dan wel zijn haren, maar niet zijn streken. Eigenlijk benijdt de mens de vos om zijn slimheid, want een sluwe en oude vos zijn voor mensen positieve aanduidingen."
DE LEEUW
voornaam: Rick.
band: Tröckener Kecks.
woonplaats: Amsterdam, Nederland.
leeftijd: 39.
Van Dale's Idioom Woordenboek:
"Een leeuw is angstaanjagend; hij brult en briest van woede, slaat met zijn sterke klauwen en verscheurt zijn prooi. Mensen die zich in het hol van de leeuw wagen of voor de leeuwen gegooid worden, hebben het dan ook zwaar te verduren. Maar een leeuw is ook moedig en heldhaftig. Exemplarisch is de Nederlandse leeuw die niet in zijn hempie blijft staan."

Hoe lang kennen jullie elkaar al?
DE LEEUW: "Ik ontmoette Luc in 1991 in Oostrozebeke."
DE VOS: "Ik had gevraagd of we het voorprogramma van de Kecks mochten spelen. We vertolkten toen zelfs een nummer uit 'In De Krochten Van De Geest' (het uit 1983 stammende, tweede album van de Kecks). Eigenlijk waren we in die tijd een soort mini-Tröckener Kecks, letterlijk en figuurlijk. Ik zong al enkele jaren in het Nederlands, maar toen ik The Scene en de Kecks ontdekte, was ik echt vertrokken. Ik heb me in het begin van mijn carrière dus inderdaad gespiegeld aan de Kecks, maar daarna zijn we natuurlijk onze eigenzinnige weg gegaan (lacht)."
DE LEEUW: "Ik herinner me nog dat onze kleedkamers in Oostrozebeke naast elkaar lagen. De manager van Gorki nodigde mij uit in hun kleedkamer en daar zag ik Luc voor het eerst. Ze hadden toen niet eens een singeltje uit, want de feestelijke première van 'Anja' in de 'Vooruit' moest nog volgen. Daar kreeg ik van Virgin (de toenmalige platenfirma van Gorki) alvast een mooi mapje met een prachtige full colour-bio en een single."
DE VOS (Ironisch): "De platenfirma wist toen al dat we internationaal gingen doorbreken. Die gasten gasten geloofden echt in ons... En inderdaad, in het begin hebben we ook heel veel CD's verkocht, daarna iets minder, daarna nog iets minder en daarna zijn we buiten gegooid."

Als de vos de passie preekt....
DE VOS: "...Boer, pas op je kippen.
DE LEEUW: "Dat is de tegenhanger van de wolf in schaapskleren, niet?"
Yep, de vos betreft hier een zeer huichelachtig persoon.
DE VOS: "Vroeger vond ik een vos een tof diertje, maar door veel natuurdocumentaires te bekijken heb ik mijn mening moeten herzien. Nu vind ik het een walgelijk dier. Ik ben blij dat de vossenjacht nog niet afgeschaft is. Ik word er dan ook niet meer zo graag mee geassocieerd. Ik had veel liever De Wolf geheten. Een wolf is veel nobeler dan een vos. Ook in 'Van Den Vos Reynaerde' is de vos zeker geen held. In 'Wapenbroeders' verwijst Louis-Paul Boon trouwens naar deze Middeleeuwse fabel, en de vos komt daar uit als een zeer opportunistisch beestje."

Is een bepaalde vorm van huichelachtigheid niet meegenomen in het muziekwereldje?
DE LEEUW: "Absoluut. Huichelachtigheid is, mits het in beperkte mate gebruikt wordt, een handige eigenschap. Beeld je maar eens in dat je in een wereld zonder huichelaars zou moeten leven en de hele dag te horen zou moeten krijgen wat de mensen echt van je vinden. Ik zou gek worden. Bovendien interesseren een heleboel zaken mij niet genoeg om daar precies over te zeggen wat ik ervan vind en ik word er ook niet bepaald gelukkiger van als ik dat steeds zou moeten doen."
DE VOS: "Ik heb het deze week nog meegemaakt. Ik mag één of twee keer per jaar op restaurant gaan met iemand van de platenfirma ('Eindelijk Vakantie!' is Gorki's tweede album bij Sony). Eigenlijk zit ik veel liever rustig op mijn eentje iets te eten, maar als er iemand bij is heb ook ik de neiging om een gesprek, dat ik eigenlijk liever niet zou voeren, toch gaande te houden. Om de lieve vrede te bewaren. Toevallig zat Luc Alloo ook in dat restaurant. (Verklaart het fenomeen Alloo aan De Leeuw): Het is iemand van de commerciële omroep en het concept van zijn programma bestaat erin om bekende Vlamingen te overvallen wanneer ze dat niet verwachten. Ik vind die Alloo een heel enerverende persoonlijkheid, maar toch kan ik er niet echt kwaad op zijn."
DE LEEUW: "Conclusie: in je dagelijkse contacten is huichelen een belangrijke sociale vaardigheid."

Weten jullie waar de zogenaamde 'passie' voor staat in de bewuste uitdrukking?
DE VOS: "Voor het passiespel. Ben jij katholiek opgevoed, Rick?"
DE LEEUW: "Ik heb zes jaar op een katholieke kostschool gezeten, maar leg jij het maar uit."
DE VOS: "Wel, het is, naast onder meer de consacratie en de communie, een vast onderdeel van de kerkdienst waarin de lijdensweg van Jezus herinnerd wordt. Het heeft dus niets met één of andere vorm van kippenneukerij te maken."
In vele kerken zie je trouwens nog steeds afbeeldingen van een vos die op de preekstoel staat. De vos staat hier symbool voor de huichelaar, die enkele weken voor Pasen de kerkgangers allerlei onwaarheden op de mouw speldt om makkelijker hun kippen te kunnen stelen.

Sluwe vossen voor de leeuwen gegooid
DE LEEUW: "Iemand voor de leeuwen gooien was een Romeinse hobby, onschuldig vertier voor de toeschouwers op de tribune."

Maar het betekende ook de wrede dood voor de stumperds die zich in de arena bevonden. Hebben jullie zelf veel last ondervonden toen jullie aan de kritiek van een vijandig publiek blootgesteld werden?
DE LEEUW: "Ik ben in zoverre een bevoorrecht mens dat ik zonder al te zeer afgestraft te worden mijn eigen wereld kan scheppen. De kritiek heeft maar een zeer beperkte invloed op mijn doen en laten. Alhoewel die kritiek soms ongezouten geserveerd wordt, glijdt die over het algemeen heel makkelijk van me af. Alleen de meningen van mensen aan wiens oordeel ik veel belang hecht kan me dwars zitten. Zo werkten we op onze vorige plaat samen met producer Attie Bauw. Ik was in de wolken over Attie's kwaliteiten. Bleek dat hij onze platen rotslecht vond. Zoiets raakt je wél, maar in dat geval werp je jezelf voor de leeuwen. Dat is veel erger dan wanneer iemand op de voorpagina's in vette letters schrijft dat ik niet kan zingen. Dat weet ik van mezelf, dat vind ik zelfs niet erg, want daar kan ik me tegen wapenen."

Luc, jij bent ook al enkele keren serieus aangepakt door het muziekjournaille.
DE VOS: "Vooral naar aanleiding van onze plaat met Attie Bauw ('Ik Ben Aanwezig', Gorki's vorige album), trouwens. Men vergeleek ons onder meer met Radiohead om dan te besluiten dat we nog niet tot aan hun hielen reiken. Eigenlijk zegt die kritiek dus: het heeft geen zin meer dat jij muziek maakt. Daar kun je niets tegen inbrengen. Je kan alleen proberen jezelf te overtuigen dat het allemaal niet zo erg is, of dat het máár popmuziek is, en geen literatuur of poëzie. Misschien is het heel belangrijk dat kunst de wereld moet redden, maar popmuziek zal dat volgens mij nooit kunnen, dus heeft het ook maar weinig zin om daar een wereldschokkend oordeel over te vellen."

Van Dale omschrijft een sluwe vos als iemand die door lange ervaring in al de kunstgrepen van het vak doorkneed is. Jullie draaien al een hele tijd mee in het rockmilieu. Zijn jullie ervaren in het muzikant zijn?
DE LEEUW: "Nee, raar hè? Ik heb het gevoel dat het nu nog maar pas begint, en waarschijnlijk zal ik bij onze volgende plaat net hetzelfde denken. Ik koester die kinderlijke naïviteit wel, hoor. Het is een soort enthousiasme waar we ons aan optrekken. We zijn heel diep moeten gaan om na het vertrek van Rob (de voormalige gitarist van de Kecks die de band na de vorige plaat verliet) de groep op het juiste spoor te krijgen. Het heeft tweeëneenhalf jaar geduurd voor we opnieuw konden beweren dat we een onwijs goede band zijn."
DE VOS: "Wij brengen nu onze vijfde plaat uit, maar ook ik heb nog steeds het gevoel dat we nog maar net komen kijken, dat ik het nu pas begin te leren. Ik trek me op aan de gedachte dat ik de knepen binnen een plaat of twintig, dertig misschien wel onder de knie zal hebben, op mijn vijfentachtigste of zo."
DE LEEUW: "De enige zekerheden die je opbouwt in een muzikantenbestaan zijn de meest voorspelbare, saaie, uitgekauwde en uitgespuwde. Het is de drek waar je omheen loopt, die op een nieuwe plaat niet past omdat je hem op een vorige plaat al gebruikt hebt. Eigenlijk bouwen we heel ons leven constant aan een onbruikbaar verleden, dat je telkens weer tot op de grond moet afbreken om iets nieuws op te bouwen."
DE VOS: "Ik ken het gevoel. Misschien zou ik dit beter niet zeggen, maar bij mij is het zelfs zo erg dat ik de platen die ik vroeger gemaakt heb liever niet meer opleg. Je denkt: je hebt iets, maar eigenlijk heb je helemaal niets."

Leeuwenharten en herten
In een fabel van de Griekse schrijver Aesopus, die later door Lafontaine opgepikt zou worden, trekken vier dieren samen op jacht: een leeuw, een koe, een geit en een schaap. Ze vangen een hert. In plaats van het eerlijk te verdelen in vier gelijke stukken, gaat de leeuw er met het 'leeuwendeel', in dit geval het hele hert, vandoor. Rick, hoe staat het met jouw gelijdingsdrang?

DE LEEUW: "Iedereen zoekt in zijn leven sowieso naar een soort bevestiging van zijn bestaan. Ook ik. Maar er is één groot verschil met je verhaal. Die leeuw in de fabel van Aesopus ziet de andere dieren als last, terwijl ik hen zie als een voortdurende referentie. Zonder die anderen zou ik niet bestaan. Ik denk dat de geldingsdrang waarmee ik vijftien jaar geleden op het podium stond, nog even prominent aanwezig is. Ik hoorde zonet van enkele collega's dat ze met hun band een sabbatical year zouden inlassen. Ik had laatst een sabbatical weekend en ik was niet te genieten."
DE VOS: "Ik vermoed dat ik iets bezadigder ben dan Rick. Twintig jaar geleden gaf ik fictieve interviews en stond ik met een tennisracket voor de spiegel. Dat doe ik niet meer. Het hoeft niet meer zo nodig. Ik sta natuurlijk heel graag op een podium. Ik treed veel liever op dan een plaat te maken. Dat vind ik maar een vervelende routineuze klus waar ik redelijk nerveus van word. Op een podium ben ik daarentegen heel rustig."

Vergt het een leeuwenhart om te doen wat jullie doen?
DE LEEUW: "Hoe langer ik er bij stilsta, hoe meer ik ervan overtuigd raak: wij moeten vroeger ongelofelijk moedig zijn geweest om zonder ook maar enig muzikaal talent een band te beginnen, meteen het podium op te kruipen, singles te maken, enzovoorts... Wij beschikten in het begin van onze carrière over een dadendrang die een bezoek aan de psychiater had gerechtvaardigd."
DE VOS: "Vandaag de dag weten al die jonge gasten donders goed waarmee ze bezig zijn en wat ze willen. Op hun twaalfde leren ze piano of gitaar spelen en later gaan ze naar het conservatorium, ze plannen hun carrière alvorens die begint. In de jaren tachtig heerste er een heel andere mentaliteit: de daad kwam voor het denken."
DE LEEUW: "We hebben onlangs met Phil Tilli een nieuwe gitarist aangetrokken. Wel, hij is gewoon angstaanjagend veel slimmer dan toen ik vijfentwintig was."

Hoe komt dat denk je?
DE LEEUW: "Er wordt tegenwoordig veel analytischer naar muziek geluisterd. Vroeger vond je iets gewoon slecht of goed. Punt uit. Kon ons het iets schelen hoe een plaat opgenomen was. Tegenwoordig zijn muzikanten, zoals Luc daarnet al zei, heel vroeg bezig met wat ze willen."
DE VOS: "Als je de mensen die tegenwoordig popmuziek maken sociologisch zou ontleden, zou je volgens mij vaststellen dat het haast allemaal studenten zijn. Ik denk niet dat er veel leden van de groepjes die deelnemen aan de Rock Rally naar een vakschool zijn geweest. Popmuziek is een marginaal genre geworden. Vroeger had het nog een beetje maatschappelijke impact, tegenwoordig is het een onderdeeltje van een grote entertainmentsindustrie met specifieke fans. De jonge, werkloze man luistert niet meer naar popmuziek, hij vertoeft in discotheken, en die zijn niet meer vertrouwd met popmuziek, maar alleen nog met het Donna-gevoel. Euh... jullie Tros-gevoel, Rick."
DE LEEUW: "Toch zou ik er niets op tegen hebben om nu opnieuw twintig te zijn. Trouwens, de leeftijd van de mensen die tijdens onze optredens vooraan aan het podium staan, schommelt nog steeds rond de twintig jaar."
DE VOS: "Misschien zie ik het wat te pessimistisch. Ik ben ook al verrast geweest door jonge blonde meisjes die me kwamen vertellen dat ik schone liedjes maakte. Zoiets spreekt mijn theorie natuurlijk tegen."

Maradona
Tenslotte is een leeuw ook heldhaftig. Hebben jullie ooit het gevoel gehad een held te zijn?

DE VOS: "Ik voelde me eerder een loser. Ik heb het in de eerste plaats altijd voor de liedjes gedaan, en het verrast me nog steeds wanneer mensen mijn muziek appreciëren. Het heldendom was voor mij louter bijkomstig."
DE LEEUW: "Ja, maar jij speelt gitaar op het podium. Het lijkt misschien een detail, maar voor mij is het opzij schuiven van die gitaar een ware doorbraak geweest. Die gitaar schiep een afstand tussen mij en het publiek. Ja, ik beken, ik heb me soms een held gewaand, maar het bleef gelukkig bij wanen. Er waren momenten dat ik te veel met het publiek en te weinig met de muziek bezig was. En dan krijg je die typische rocksterpose. Succes smaakt heel zoet, maar je moet je constant afvragen of het het allemaal wel waard is. Als je enkel succes nastreeft om het succes eindig je als Maradona en blijft er alleen nog een zurige herinnering aan vroeger over."

Pers