NRC Handelsblad interview, 12 februari 2000, door Hester Carvalho

Cruijff blijft het grote idool
Zanger Rick de Leeuw over ruwe bolster en blanke pit.
Rick de Leeuw is zanger bij Tröckener Kecks, een groep die het groeistadium van branieband allang achter zich heeft gelaten. Maandag verschijnt hun 17de cd, de plaat die de groep altijd al heeft willen maken.

Rick de Leeuw (39) heeft zichzelf meerdere keren opnieuw uitgevonden. Hij zou eerst een voetballer worden als Johan Cruijff, toen een zanger als Paul Weller, vervolgens een geweldige gitarist en uiteindelijk zanger bij Tröckener Kecks. Maar het uitvinden hield niet op. Want ook met zijn inmiddels twintig jaar oude band bleken steeds weer nieuwe inzichten mogelijk. Van een Nederlandstalige branieband is de groep nu uitgegroeid tot een stel weloverwogen muzikanten, die niet alleen het podium beheersen maar ook de studio.

TK is de cryptische naam van de zeventiende cd, die maandag verschijnt. Het is de `plaat die we altijd al hadden willen maken', zegt De Leeuw. En het is de plaat die de luisteraar altijd al heeft willen horen. Want TK verrast met grote muzikaliteit, met vloeiende harmonieën en uitgewerkte instrumentaties. De teksten zijn bijdehand en doorwrocht, gezongen met de nog altijd hese stem van De Leeuw. De zang verdwijnt in sommige liedjes zelfs in aanzwellende violen, terwijl de dadendrang dezelfde bleef als die van een drieste live-band. TK is ruwe bolster en blanke pit tegelijk.

Sinds de vorige cd, Dichterbij Dan Ooit (1997), had gitarist Rob de Weerd, die sinds 1983 bij Tröckener Kecks speelde, de groep verlaten. Hij is opgevolgd door gitarist Phillip Tilli, die volgens Rick de Leeuw het vermogen heeft ook wel eens niet te spelen: ,,En dat voor iemand die nog maar 25 is. Toen ik zo oud was, zette ik de wekker om te zorgen dat ik niet te weinig aan het woord kwam.''
De komst van Tilli - en eerder al van drummer Gerben Ibelings die de in 1995 vertrokken Leo Kenter verving - was een van de elementen die het nieuwe geluid hebben bepaald.

,,Door die houding van Phil stelde iedereen zich meteen anders op'', zegt De Leeuw. Tilli's inbreng strekte zich ook uit tot de instrumentaties. ,,Het was wel even slikken toen hij bij de tweede repetitie blij aankondigde dat hij een pedal steel had gekocht. Ik kon me niet verheugen op het vooruitzicht dat ik tijdens onze optredens naast iemand zou staan met zo'n breimachine voor zich. Maar ik hield me in en zei niets. Dat was nou juist een van de dingen die ik me had voorgenomen: me te laten verrassen door waar iedereen mee kwam.''

Tröckener Kecks stond de eerste twintig jaar van haar bestaan vooral bekend als live-band. De studio gold voor de muzikanten zelf als `Keck vijandig'-gebied. ,,Onze optredens gaan altijd goed. We zouden het alleen al halen op inzet en uitstraling. Maar juist de dingen die bij concerten nuttig zijn, zitten je in de studio in de weg. Daar heb je niets aan bavoure. Ik moest leren nederig te zijn. En het uitsluitend om het lied te laten draaien.''

Er waren meer factoren van invloed. Zo hielp producer J.B. Meijers hem aan het besef dat het niet om de teksten moest draaien. ,,JB interesseert zich totaal niet voor tekst. `Daar luistert toch niemand naar', zegt hij. Dus er was geen sprake van dat we de muziek aanpasten aan mijn woorden. JB let op hele andere dingen, op dingen als geluidsdruk, op harmonieën en frequenties. Ik heb er van opgestoken dat ik de spanning eerder moet zoeken in de frasering en de melodievoering dan in de verhaaltjes. Op het laatst zijn nog heel wat zinsdelen gesneuveld ten bate van het juiste ritme.''

Er is drie jaar gewerkt aan deze plaat. De Leeuw schrijft iedere dag een paar uur; zowel tekstvorm als proza. Maar de liedjes kregen in Italië pas hun definitieve stijl. Drie keer zat de hele band aan het Lago Maggiore om, ver van huiselijke beslommeringen, te oefenen. Die lange periode was nodig om `afstand' ten opzichte van de muziek te bereiken. ,,Pas dan durf je ook eens dingen weg te gooien die je eigenlijk heel mooi vind. Kijken wat daarachter tevoorschijn komt.'' Er is in ieder geval al een groot aantal gedenkwaardige tekstregels ontstaan. Zo is er het vanzelfsprekend van De Leeuws tong rollende refrein/titel van een van de liedjes: Zou je niettegenstaande de recente gebeurtenissen toch nog een verblijf op amoureus gebied in overweging willen nemen alsjeblieft.

En er is het prachtig dubbelzinnige Ik denk nooit meer aan jou, waarin de hoofdpersoon een lange lijst situaties opsomt waarin hij niet aan zijn ex denkt. Het nummer, dat na Niemand Thuis de volgende single zal worden, ontvouwt zich als een steeds heviger beukende klaagzang, waarbij ook de begeleiding per regel harder aankomt. Met Hakken in het zand bracht De Leeuw hulde aan Annie M.G.Schmidts Dikkertje Dap. ,,Ik was altijd erg enthousiast over de regels `Denk je dat de grond van Artis, als ik neerkom heel erg hard is'. Mijn variant daarop is `Als dit de prijs van het verlangen is/ Liefde een gevangenis'.

De Leeuw schrijft meer dan alleen teksten. Van de zomer zal zijn romandebuut verschijnen, De Laatste Held. Het gaat over Johan Cruijff, hier Richard Koning geheten. Want al is De Leeuw uiteindelijk de kant van Paul Weller op gegaan, Cruijff blijft het definitieve idool. ,,Een idool moet ook een vaderfiguur zijn. Dat halen mensen als Paul Weller of Rod Stewart niet. Cruijff wel.

Pers